Apartheid

Apartheid was het sociale en politieke systeem van rassenscheiding dat tussen 1948 en 1990 in Zuid-Afrika van kracht was. Vanaf 1948 werd apartheid onder premier D.F. Malan, de leider van de Nasionale Party, officiëel ingevoerd.

Onder apartheid werd het mensen van verschillend ras verboden met elkaar te trouwen of sexuele relaties te hebben. Ook het gebruik van openbaar vervoer en andere publieke gelegenheden werd voor blank en zwart apart geregeld. Daarnaast kregen zwarte Zuid-Afrikanen in zgn. ‘blank gebied’ de status van gastarbeider, en genoten zij slechts stemrecht in zogenaamd onafhankelijke ‘thuislanden’, meestal de armste gebieden op het platteland.

Enkele apartheidswetten:
De wet op verbod van gemengde huwelijken (1949)
De ontuchtwet (1950) - verbod op seksuele relaties met iemand van een ander ras.
De wet op bevolkingsregistratie (1950) - het registeren van ras was verplicht.
De groepsgebiedenwet (1950) - werkverbod voor zwarten in stedelijke gebieden.
De wet op aparte gerieven (1953) - verbod voor zwarten dezelfde openbare voorzieningen als blanken te gebruiken.

In Zuid-Afrika leidde apartheid tot van staatswege gescheiden leefgebieden van blanken enerzijds en zwarten anderzijds. Zuid-Afrika kreeg vanwege apartheid gaandeweg met buitenlandse economische sancties te maken. Nadat Nelson Mandela in 1990 na 28 jaar uit de gevangenis op werd vrijgelaten en met zijn ANC in 1994 aan de macht kwam, werd apartheid formeel opgeheven.
 

Aanbevolen leeslijst
Apartheid / Bart de Graaff. - Amsterdam : Suid-Afrikaanse Instituut, 2000
Nederland tegen apartheid / sam. en red. Carry van Lakerveld. – Den Haag : SDU, 1994
Zuid-Afrika, een geschiedenis / Robert Ross. – Amsterdam : Arbeiderspers, 2001
De vinger op de zere plek : solidariteit met Zuidelijk Afrika 1961-1996. – Amsterdam : Babylon-De Geus, 1996
De kleur van je hart / Antjie Krog. – Amsterdam : Mets & Schilt, 2000. – Oorspr. Country of my skull, 1998
Verzet en verzoening, een autobiografie / C.F. Beyers Naudé. – Baarn : Ten Have, 1997. – Oorspr. My land van hoop, 1995
Het wonder voorbij : een geschiedenis van het moderne Zuid-Afrika / Allister Sparks. – Amsterdam : Ambo, 2004. – Oorspr. Beyond the miracle, 2001
De kust van Goede Hoop : de geschiedenis van Zuid-Afrika / Allister Sparks. – Amsterdam : Ambo., 2003. – Oorspr. The mind of South Africa, 1990

In 2006 maakten Martine Prins en Annemiek van Ittersum (Havo5) een Profielwerkstuk voor Geschiedenis/Maatschappijleer over Apartheid. Dit profielwerkstuk kun je hier inzien, dit werkstuk werd beoordeeld met een 9,2.