Lezing: Vêrlander - Weeskinderen van de VOC

Op vrijdag 21 juni gaan fotograaf Geert Snoeijer en historicus Bart de Graaff in gesprek met Tycho Maas (UvA) over de 'weeskinderen van de VOC'. In Afrika, Indonesië en West-Australië zochten zij naar afstammelingen van VOC zeelieden. 

Tussen 1602 en 1796 was de VOC oppermachtig in de zeer lucratieve handel met de landen in de Indische Oceaan. In bijna twee eeuwen stuurde Nederlands eerste en in zijn tijd grootste multinational bijna 5.000 schepen uit naar diverse havens in heel Azië. De compagnie verhandelde in die periode zo’n 2,5 miljoen ton aan goederen en bood werk aan bijna een miljoen Europeanen. Overal in Azië ontstonden Nederlandse handelsposten. Niet altijd liep het goed af met de schepen die uitvoeren. Zo’n 650 schepen verdwenen door piraterij, brand of doordat ze aan de grond liepen.

Wat is er vier eeuwen later over van de contacten tussen de mannen van de VOC en de inheemse bevolking? Hoe verging het de overlevenden van de schepen die voor de kust schipbreuk leden? Legden ze contact met de inheemse bevolking? Hoe keek de oorspronkelijke bevolking naar de families die zich in de nieuwe werelden vestigden om te fungeren als de ogen en oren van de VOC? Wat is er over van de taal bij de Koranna die in Zuid-Afrika leefden toen Jan van Riebeeck daar landde en sommigen van hen tot ‘kaptein’ bevorderde?

Deze vragen inspireerden fotograaf Geert Snoeijer om op pad te gaan, op zoek naar de ‘weeskinderen van de VOC’. Hij werd vergezeld door historica en antropologe Nonja Peters (Curtin University of Perth), historicus Bart de Graaff en taalwetenschapper Aone van Engelenhoven (Universiteit Leiden).
Gesprek met Geert Snoeijer en Bart de Graaff.

Tycho Maas (1988) is Neerlandicus en Latinist en als buitenpromovendus verbonden aan het Amsterdam Centre for Cultural Analysis (Universiteit van Amsterdam). Van 2015 tot 2018 was hij gastonderzoeker aan de Universiteit van Stellenbosch. Zijn onderzoek gaat over de manier waarop gevestigde denkbeelden het beeld over de Khoisan beïnvloeden, en veranderingen daarin. Hij bekijkt daarvoor hoe de oorspronkelijke bevolking van de Kaap wordt voorgesteld in reisverslagen van voor Jan van Riebeecks tijd, in een brief van de Nederlandse intellectueel Grevenbroek uit 1695, en in de historische roman Eilande (2001) van de Zuid-Afrikaanse schrijver Dan Sleigh.

Dit programma vindt plaats in samenwerking met het Vestingmuseum Naarden, waar de fototentoonstelling Vêrlander. Weeskinderen van de VOC van 25 mei t/m 29 september 2019 te zien is.

 

21 juni 2019
16.00
Toegang: € 7.50
Locatie: Theater
Zaal open: 15.30