Boekpresentatie Evelyn Groenink: Incorruptible

 

Incorruptible. The Story of the Murders of Dulcie September, Anton Lubowski and Chris Hani
Interview met Evelien Groenink door Bart Luirink

Evelien Groenink is een Nederlandse journalist die sinds begin jaren negentig in Zuid-Afrika en in Nederland woont en werkt. Dit jaar publiceerde ze het lijvige boek Incorruptible, waarin ze verslag doet van haar onderzoek naar de toedracht van de moorden op Dulcie September, Anton Lubowski en Chris Hani. Het verhaal dat Groenink vertelt, is even fascinerend als verbijsterend.

Dulcie September was de officiële vertegenwoordiger van het ANC in Frankrijk, toen ze op 29 maart 1988 – dit jaar precies dertig jaar geleden – voor de deur van het ANC-kantoor in Parijs werd doodgeschoten. In de jaren daarna kwamen nog meer verzetsstrijders onder raadselachtige omstandigheden om het leven. Groeninks onderzoek draait naast de kwestie rond Dulcie September vooral om de Namibische advocaat Anton Lubowski, die op 12 september 1989 in Windhoek werd geliquideerd, en Chris Hani, de leider van de Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, op 10 april 1993 doodgeschoten voor zijn huis in Boksburg.

Groenink weet aannemelijk te maken dat deze moorden niet op zichzelf stonden. Ze blijken stuk voor stuk te herleiden tot een fijnmazig net van internationale wapenleveranties, diamantsmokkel, oliehandel, grote infrastructurele projecten en witwaspraktijken. Wie het boek gelezen heeft, zal nooit de wirwar aan frontorganisaties, schijnadressen en lege bv’t jes vergeten, of de opeenstapeling van schijnbaar toevallige verkeersongelukken met dodelijke afloop. Zelfs de moord op de Zweedse premier Olof Palme komt voorbij (zie ook het onderzoek van de Zweedse bestsellerauteur Stieg Larsson)! Het lijkt onwaarschijnlijk dat al die moorden iets met elkaar te maken hebben. Tijdens Groeninks onderzoek duiken echter telkens weer dezelfde namen op. Niet alleen van spionnen, maffiabazen en schimmige tussenpersonen. Maar ook van politieke leiders zoals de Franse president François Mitterand en kopstukken uit het oude én het nieuwe regime van Zuid-Afrika.

Groeninks boek is een staaltje onderzoeksjournalistiek uit de hoogste categorie. Ze schreef haar boek in de nadagen van het bewind van de Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma, een periode die werd beheerst door state capture: corruptie, machtsmisbruik en vriendjespolitiek. Met dit onderzoek naar deze specifieke terreurdaden wordt een systeem van corruptie en machtsmisbruik blootgelegd. “They were of different colours and backgrounds, Dulcie, Anton and Chris”, schrijft ze. “But the three had one thing in common: they were good persons.” Ze moesten sterven omdat ze niet om te kopen waren.

Evelien Groenink wordt geïnterviewd door Bart Luirink, journalist en hoofdredacteur van ZAM Magazine. Luirink en Groenink kennen elkaar uit de Nederlandse antiapartheidsbeweging. Luirink speelt ook een rol in het boek, als de goede vriend die Groenink tijdens haar onderzoek af en toe meeneemt wanneer situaties te gevaarlijk dreigen te worden. Tijdens het gesprek wil Luirink niet alleen ingaan op het verhaal van Dulcie September, Anton Lubowski en Chris Hani. Hij wil in het gesprek ook nagaan welke rol internationale bedrijven als McKinsey en KPMG bij het aanwakkeren van de corruptie in Zuid-Afrika speelden. Evelien Groenink kan hier uit eigen ervaring over meepraten; haar echtgenoot werd als directeur bij de Belastingdienst door de regering Zuma in opspraak gebracht en weggezuiverd.

13 december 2018
19.30 uur
Toegang: € 7.50
Locatie: Theaterzaal
Zaal open: 19.00 uur