16 augustus 2021Hij had zijn opleiding afgerond, het werd tijd om een baan te vinden, een carrière beginnen, en ook iets van de wereld te zien. Een baan in Zuid-Afrika, in het land van zijn oom Paul oftewel Nieuw Nederland onder de zuidersterren: dat beloofde aan al die idealen te gaan voldoen. Alleen al de reis, bijna een maand onderweg! Hij had er goed over nagedacht: zijn reis zou hij degelijk documenteren, al die nieuwe mensen, steden en landschappen! Later kocht hij een mooi foto-album, rood leren omslag, gouden versieringen erop, ook de snee van de stevige bladen verguld. Het is, 125 jaren later, nog steeds een mooi album.
De reis naar Zuid-Afrika ging natuurlijk per boot. Ik weet niet met welk schip en vanaf welke haven, maar de eerste stop was Madeira. Passagiers kregen gelegenheid om het eiland te bekijken, met zijn aantrekkelijk klimaat, prachtige baai, schilderachtige straatjes, schitterende park en mooie, elegante vrouwen. Er kwamen regelmatig schepen langs, en dus waren er leuke winkeltjes die mooie foto’s verkochten. Hij genoot. Een portret van een lokale schoonheid opent zijn album, gevolgd door prima foto’s van de mooiste plekjes van Funchal. Na Madeira volgde Tenerife, en ook daar zorgde een plaatselijke fotograaf (Fotografia Alemana) voor aantrekkelijke foto’s voor passagierende schepelingen.
Dan Kaapstad. Ook daar documenteerde hij zijn reis: ansichten van Kaapstad vanaf Signall Hill, Adderley Street, Botanic Garden [Compagnies Tuin] – koloniaal Kaapstad presenteerde zich dominant in het Engels. Hij gunde zich een paar tripjes: naar Kampsbaai, An old Dutch dwelling [Rhodes’ optrekje?], Wijnberg, Claremont, Rondebosch, Grote Schuur en Constantia, Simonstad – of kocht hij alleen maar de foto’s? Dan de treinreis naar Johannesburg. Was dat de plaats van bestemming? Het album geeft ansichten van de bekendste plekjes: Markt, Rissik Street, Between the Chains (de aandelenbeurs). Maar ook foto’s rondom het Diamond Jubilee van koningin Victoria, juni 1897.
Hoe lang hij in Johannesburg verbleef, is onduidelijk, maar het jaar erop woonde hij blijkbaar in Pretoria. Om te beginnen legde hij met meer dan tien foto’s de vierde inzwering van Paul Kruger tot staatspresident op 12 mei 1898 vast: de massa bij de formele inzwering op Kerkplein, de rijtoer erna, de festiviteiten in de stad. Het lijkt dat hij een fototoestel heeft gekocht, want tot nu toe plakte hij commerciële foto’s en ansichtkaarten, nu verschijnen er amateurkiekjes zonder opschrift, uitstapjes in de Fonteinen en dergelijke. Voor de honderdste foto bleef alleen de binnenkant van de omslag over, een collage van de hoofden van alle leden van de Volksraad. Kennelijk voelde hij zich thuis in Transvaal.
Nergens verraadt het album wie hij was. Wanneer en door wie het album is geschonken aan het Zuid-Afrika Huis is ook onbekend. Maar dit album (AVA IV 30) is een mooi en interessant bezit.
