Catalogus

Bibliotheek Beeldbank Archief

Bibliotheek

In verband met het Coronavirus zijn de studiezaal en bibliotheek van het Zuid-Afrikahuis voorlopig alleen op afspraak te bezoeken. De studiezaal is geopend op maandag, dinsdag en donderdag van 10:00 – 16.00 uur. U kunt zich hier aanmelden.

Het Zuid-Afrikahuis beheert een bibliotheek met een unieke, geheel op Zuid-Afrika gerichte collectie. De collectie omvat de grootste verzameling aan Zuid-Afrikaanse literatuur in Europa.

Onderzoekers, journalisten, docenten en studenten, maar ook meer algemeen geïnteresseerde lezers, maken gebruik van deze bibliotheek.
Het grootste deel van de collectie is Afrikaans-, Nederlands- of Engelstalig. De speerpunten van de bibliotheekcollectie zijn Afrikaanse taal- en letterkunde en Zuid-Afrikaanse geschiedenis. U kunt bij ons terecht voor wetenschappelijk onderzoek, maar we hebben ook een groot aanbod voor ontspanning zoals romans, poëzie, kinderboeken, films, en Zuid-Afrikaanse christelijke literatuur.

De bibliotheekcollectie bevat:

  • ca. 62.000 titels
  • ca.30 lopende abonnementen op tijdschriften
  • ca. 550 afgesloten abonnementen op tijdschriften
  • Audiovisuele materialen (cd’s, dvd’s)
  • Literair knipselarchief

De collectie van de bibliotheek is te raadplegen via de catalogus. De collectie is ook opgenomen in de Nederlandse Centrale Catalogus en te raadplegen via Picarta en Worldcat.

Let op: minimaal 1 dag van te voren aanvragen dan zorgen wij dat het klaarligt zodra u langskomt.

Genealogie        

Het Zuid-Afrikahuis bewaart veel, grotendeels onbekend, biografisch materiaal over medewerkers van de voormalige Nederlandsch Zuid-Afrikaansche Spoorwegmaatschappij (NZASM) en hun lotgevallen na terugkeer in Nederland. De dossiers zijn waardevolle bronnen voor familieonderzoek, omdat zij een (soms zeer gedetailleerd) beeld geven van de levensomstandigheden van deze spoorwegmedewerkers in Nederland tot aan het jaar 1940. Er is een alfabetische namenlijst samengesteld van bijna 3000 werknemers die eind negentiende eeuw in dienst waren van de NZASM en/of aanvragen om steun hebben ingediend bij het Ondersteuningsfonds. De lijst verwijst naar in het Zuid-Afrikahuis aanwezige archivalia. Tevens zijn er enkele boekenreeksen in de bibliotheek te vinden die zich richten op algemene Zuid-Afrikaanse genealogie. Zo bevat de bibliotheek handleidingen voor genealogisch onderzoek naar Zuid-Afrikaanse familienamen, algemene en enkele specifieke familiegeslachtsregisters.

Benieuwd of uw gezochte persoon of voorouder in de lijst voorkomt? Kom langs in de bibliotheek!

Aanvragen bibliotheek

Indien u al lid bent van de bibliotheek dan kunt u een boek, tijdschrift of DVD aanvragen in de catalogus door te klikken op ‘beschikbaar voor aanvraag’ en vervolgens op ‘aanvragen/reserveren’.

Indien het boek niet online is aan te vragen of u ondervindt andere problemen? Stuur dan minimaal een dag van tevoren een mail naar bibliotheek@zuidafrikahuis.nl met een overzicht van de items die u wilt lenen. We kunnen dan op tijd uw aangevraagde items voor u ophalen uit het depot en klaarleggen.

Noteer daarbij duidelijk:

  • De titel
  • Auteur
  • Plaatscode
  • Uw naam
  • Wanneer u de items komt ophalen 

U kunt maximaal 8 items per keer lenen. Deze mag u 4 weken bij u houden voor ze retour moeten. Heeft u ze langer nodig, dan kunt u ze maximaal 3 keer verlengen, tenzij een ander lid een van deze items heeft gereserveerd. U kunt de boeken zelf online verlengen met de inloggegevens die u bij uw inschrijving van ons ontvangt. Heeft een ander een item aangevraagd dat u hebt geleend, dan kunt u het niet verlengen en moet het uiterlijk de eerstvolgende retourdatum terug zijn in onze bibliotheek.

Als u nog geen lid bent, dan stuurt u de bibliotheek een mail met vermelding van het gewenste boek. Zodra we de aanvraag binnenkrijgen dan zorgen we dat het boek de eerst volgende dag dat de bibliotheek geopend is, voor u klaarligt.

Archief

Het Zuid-Afrikahuis huisvest een rijke collectie archieven en kaartmateriaal. De archieven vormen een belangrijke bron voor onderzoek naar de relatie tussen Nederland en Zuid-Afrika vanaf 1880 tot heden. 

Het accent ligt op de periode 1880-1920, een periode waarin de contacten het meest intensief waren. Vanaf 1923 zijn de archieven van deze periode, evenals nieuw verworven archiefmateriaal, verzameld in het pand van het Zuid-Afrikahuis op de Keizersgracht 141C te Amsterdam. In 2014 en 2015 zijn de archieven schoongemaakt, opnieuw verpakt en worden sindsdien geconserveerd in daartoe geschikt gemaakte ruimte. Daarnaast is een start gemaakt met digitaal beheer en online ontsluiting. Sinds mei 2016 zijn de indexen van de archieven beschikbaar en vindt u ook enkele handleidingen die u helpen zoeken in onze archiefcollectie. Om archiefstukken aan te vragen zoek dan in de catalogus.

Overzicht van de archiefinventarissen

Handleiding ‘zoeken in het archief’

Bent u bezig met onderzoek gericht op de historische banden tussen Nederland en Zuid-Afrika, het Zuid-Afrikahuis of bent u opzoek naar persoonlijke achtergronden en genealogie? Stuur dan een mail of kom langs, u bent van harte welkom.

Let op: uw onderzoeksmateriaal dient minimaal 1 dag tevoren aangevraagd te zijn via de archiefcatalogus dan zorgen wij dat u meteen aan uw onderzoek kan beginnen zodra u langskomt.

Aanvragen archief

Als u archiefstukken wilt opvragen doe dit dan minimaal een dag van te voren via de archiefcatalogus. Zodra u het gewenste archiefonderdeel gevonden hebt, klikt u links onderaan het stuk op de knop aanvragen. Indien u problemen ondervindt met de aanvraag of u komt er niet uit, dan kunt u altijd een mail sturen naar archief@zuidafrikahuis.nl. Vermeldt daarbij de volgende gegevens:

  • Uw naam
  • Wanneer u het archiefstuk wilt inzien
  • Archiefnummer
  • Inventarisnummer
  • Evt. beschrijving

Let op: u kunt archiefstukken alleen inzien in de studiezaal van het Zuid-Afrikahuis. 

Beeldbank

De bibliotheek en het archief van de Stichting Zuid-Afrikahuis Nederland beschikt over een grote collectie beeldmateriaal. Deze collectie bevat tal van unieke foto’s met een geschiedkundig karakter. 

De collectie documenteert de geschiedenis van Zuid-Afrika en die van de Nederlands-Zuid-Afrikaanse betrekkingen, met name tussen 1880-1910 en 1950-1960. Bijzondere vermelding verdienen foto’s uit de tijd van de Boerenrepublieken Transvaal en Oranje-Vrijstaat (1880-1902), de Tweede Anglo-Boeren Oorlog (1899-1902), en portretten van letterkundigen en politici. Naast foto’s bevat de beeldbank ook brief- en landkaarten. Kijkt u vooral in even in de catalogus.

Veel beeldmateriaal is nu al te vinden in de Beeldbank. Mocht uw zoekopdracht niet het gewenste resultaat opleveren, laat dit ons dan weten. De digitalisering van de beeldcollectie is namelijk een work-in-progress.

Aanvragen beeldbank

De beeldbank collectie is in principe gedigitaliseerd zodat de materialen zelf minder gebruikt hoeven te worden maar mocht u toch vragen hebben over in de beeldbank aanwezig materiaal, stuur ons dan een mail. Aangezien het Zuid-Afrikahuis momenteel nog druk bezig is met de digitalisering kunt u ons ook altijd vragen naar mogelijk nog niet beschikbaar beeldmateriaal. Stuur in dat geval een mail naar archief@zuidafrikahuis.nl.

Let op: u kunt beeldbank items alleen inzien in de studiezaal van het Zuid-Afrikahuis.

Bestellen

Reproducties van foto’s kunt u bestellen door een mail te sturen naar archief@zuidafrikahuis.nl onder vermelding van:

  • Uw naam
  • Titel van de foto
  • Verblijfplaats van het archiefstuk

Voorwaarden voor gebruik foto’s

  • Gebruik voor commerciële doeleinden: € 25,00 per stuk
  • Gebruik voor niet-commerciële doeleinden: € 5,00 per stuk
  • De bron wordt altijd vermeld: Fotoarchief Zuid-Afrikahuis Nederland
  • De bibliotheek van het Zuid-Afrikahuis ontvangt te allen tijde een presentie-exemplaar van de publicatie waarin het fotomateriaal gebruikt is.

Schenkingen

Bibliotheek

Het overgrote deel van tweedehands boeken dat ons wordt aangeboden is reeds in onze collectie aanwezig. Wegens beperkte mankracht en depotruimte kunnen we niet zomaar alles aannemen. Wij verzoeken u daarom eerst te kijken of we de titels uit je boekenkast niet al in onze collectie hebben.
Zijn er bijzondere items bij, dan vragen we daar een overzicht van te maken met titel, auteur, uitgever en jaartal en dit te mailen naar bibliotheek@zuidafrikahuis.nl.

Archief- en beeldbank

Heeft u archiefstukken die een waardevolle toevoeging zijn aan onze collectie? In ons depot zorgen we dat archiefstukken ook in de toekomst goed geconserveerd blijven en dat deze – in lijn met de privacywetgeving- toegankelijk gemaakt worden voor toekomstig onderzoek.

Het Zuid-Afrikahuis is in de gelukkige omstandigheid dat het nog elk jaar archiefstukken aan de collectie kan toevoegen. Onder meer familieleden van oud-NZASM-medewerkers of (klein)kinderen van mensen die in Zuid-Afrika gewoond hebben, brengen ons briefwisselingen, dagboeken, beeldmateriaal en andere archiefstukken naar ons toe. Daar zijn wij uiteraard erg blij mee. Komt u dus bij het herschikken van huis of kantoor stukken tegen die interessant voor ons kunnen zijn, laat het ons dan weten door een mail te sturen naar archief@zuidafrikahuis.nl.

Zuid-Afrikahuis repository

Het Zuid-Afrikahuis werkt aan een digitaal repository voor artikelen, boeken, proefschriften en symposiumverslagen. Het betreft een repository van publicaties waarvoor gebruik is gemaakt van de collecties van de bibliotheek en het archief dan wel van het ZAH als locatie van bijeenkomst. Vanaf 2020 zullen hier ook de winnende Zuid-Afrikahuis scriptieprijs onderzoeken worden weergegeven. De artikelen worden in eerste instantie beschikbaar gemaakt via deze pagina. 

Artikelen in vakbladen

Hieronder vindt u enkele artikelen betreffende de archiefcollecties en de renovatie van de archieven van het Zuid-Afrikahuis die in vakbladen en historische tijdschriften zijn verschenen.

In de serie Archiefvormers & Erflaters verschijnen met regelmaat korte artikelen over nieuwe aanwinsten, bijzondere vondsten of ego-documenten met een speciaal verhaal. Het doel van de serie is om archiefstukken van een historische context te voorzien, met name die van de micro-geschiedenis: het dagelijks leven van een persoon zoals dat op basis van een of enkele stukken misschien wel te reconstrueren is. Deze stukken kunnen een foto betreffen, een ansichtkaart, een collectie brieven of enkele krantenknipsels. De serie is van de hand van em. prof. dr. G.J. Schutte.

Reeds verschenen in deze serie:

Stageverslagen bibliotheek & archief

Verslagen Zuid-Afrikahuis Symposia

Bibliografie van Academische Publicaties Zuidelijk Afrika

Wetenschappelijk onderzoek over Zuid(elijk)-Afrika wordt in het algemeen in wetenschappelijke tijdschriften en boeken gepubliceerd. Deze publicaties zijn online te vinden via wetenschappelijke catalogi. Er zijn echter ook wetenschappelijke publicaties – zoals proefschriften, scripties, oraties en zo meer, die bij de universiteiten zelf gepubliceerd worden en die niet (altijd) via de gangbare wetenschappelijke catalogi te vinden zijn.

Hier vindt u een overzicht van deze publicaties (in het Nederlands, Engels of Afrikaans) over Zuid(elijk)-Afrika die binnen Nederlandse en Belgische universiteiten gepubliceerd zijn. Met dit overzicht wil het Zuid-Afrikahuis wetenschappelijk onderzoek op basis van deze bronnen stimuleren en samenwerking tussen onderzoeksinstellingen bevorderen, media-aandacht voor deze publicaties vergroten en het gebruik van de collecties van diverse instellingen bevorderen.

In samenwerking met IISG, ASC, Ugent en UvA houdt de bibliotheek van het Zuid-Afrikahuis daarom bij welke wetenschappelijke titels aan universitaire instellingen op het gebied van de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen gepubliceerd worden over o.a. de volgende onderwerpen: politiek, taal- en letterkunde, cultuur, geschiedenis, onderwijs, rechten, arbeid/werkgelegenheid/vakbonden, religie en economie.

De lijst wordt jaarlijks bijgewerkt en bestrijkt op dit moment de periode 2013-2018. 

Binnenkort volgt de lijst 2013-2019.

Bezoek

In verband met het Coronavirus zijn de studiezaal en bibliotheek van het Zuid-Afrikahuis voorlopig alleen op afspraak te bezoeken. De studiezaal is geopend op maandag, dinsdag en donderdag van 10:00 – 16.00 uur. U kunt zich hier aanmelden.

Faciliteiten studiezaal

  • 12 studieplekken, incl. stopcontactpunten voor laptops
  • 2 computers om te zoeken in de catalogus
  • Kopieer- en scan-apparaat. Kosten € 0.10 (z/w) en € 0.20 (kleur)

Eten en drinken is niet toegestaan in de bibliotheek, beneden is een koffiemachine aanwezig waar voor €0.50 koffie gehaald kan worden.

Openingstijden

Onze bibliotheek en archief is geopend op maandag, dinsdag en donderdag tussen 10.00 – 16.00 uur.

Op maandag, dinsdag en donderdag is de bibliothecaris regelmatig beschikbaar voor ondersteuning. De assistent-bibliothecaris/archiefmedewerker kan u op maandag en dinsdag bijstaan.

Contact

Voor vragen en afspraken kunt u contact opnemen met:

Indien u liever direct contact opneemt of een dringende vraag heeft, bel dan naar: 020-6249318

Lidmaatschap

Wilt u een boek lenen of gebruik maken van de archief- en beeldcollectie? Uw lidmaatschap kan worden afgesloten bij de bibliothecaris tijdens openingstijden op vertoon van ID. Indien u in aanmerking komt voor ons gereduceerde studententarief neemt u dan ook uw studentenkaart mee. U kunt zowel contant als met een bankpas betalen.

Tarieven

Kinderen t/m 16 jaar gratis
Normaal € 16,00  per jaar

Studenten € 6,00  per jaar
Adamnetpas* gratis

Als combi lid ben je Vriend van het Huis: naast uw bibliotheeklidmaatschap steunt u het Zuid-Afrikahuis in haar collectiebeheer en activiteiten, krijgt u diverse kortingen bij onze evenementen, ontvangt u ons digitale magazine Spectrum en krijgt u een jaarlijkse speciale uitgave.

Combi lidmaatschap € 43,50 per jaar
Combi lidmaatschap student € 33,50 per jaar

* De bibliotheek van het Zuid-Afrikahuis is aangesloten bij de samenwerkende Amsterdamse Bibliotheken, AdamNet. Meer dan 30 Amsterdamse bibliotheken zijn aangesloten bij AdamNet en via de groepscatalogus kunt u miljoenen boeken, tijdschriften multimedia en andere bronnen raadplegen. Op vertoon van een geldige AdamNet-pas lenen AdamNet-leden gratis in het Zuid-Afrikahuis. Deze pas kan helaas niet bij het Zuid-Afrikahuis worden aangevraagd.

Bezoekadres

Keizersgracht 141-C
1015 CK Amsterdam
+31(0)20-6249318

Openingstijden

Vragen en afspraken

Neem contact op

Volg ons