Herinneringen aan Diana Ferrus – Herdenkingsbijeenkomst

Diana Ferrus kreeg internationale bekendheid door haar gedicht ‘I’ve Come to Take You Home’, dat de Franse regering zou inspireren het stoffelijk overschot van Sarah Baartman te laten terugkeren naar Zuid-Afrika. Ferrus schreef dit gedicht in Nederland, tijdens haar studie aan de Universiteit Utrecht.

Ook later was Ferrus in Nederland een graag geziene gast. Ze trad onder meer op tijdens het Kwaku Festival en de Nationale Herdenking Slavernijverleden. Daarnaast bracht ze meerdere bezoeken aan Suriname en de Antilliaanse eilanden.

In eigen land was Ferrus rolmodel en mentor voor beginnende auteurs, onder meer via het schrijverscollectief ‘Die Mengelmoes Digters’. Door schrijftrainingen stimuleerde ze vrouwen uit achtergestelde gemeenschappen om hun levensverhalen op papier te zetten en hun stem te laten horen.

Tijdens de herdenkingsbijeenkomst zullen we aan deze aspecten van Ferrus’ leven aandacht geven. Aan de hybride bijeenkomst wordt meegewerkt aan auteurs uit Nederland, België, Zuid-Afrika en Suriname. Sommigen zullen live in het Zuid-Afrikahuis aanwezig zijn, anderen nemen online deel. De bijeenkomst wordt mede mogelijk gemaakt door de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde.

Deelnemers:

Laniëlle Hartzenberg is een bekroonde Zuid-Afrikaanse dichteres met Khoi-wortels. Haar werk, gevormd door een neurodivergente blik, verbindt verzet en creatieve heling en versterkt queer inheemse verhalen. Als nicht van Diana Ferrus en ervaren workshopbegeleider eert zij de familie-erfenis door anderen te helpen hun eigen stem te vinden.

Marion Bloem is schrijver, dichter, filmmaker en beeldend kunstenaar. Ze brak in 1983 door met de roman Geen gewoon Indisch meisje en de documentaire Het land van mijn ouders. In 2022 ontving ze de Constantijn Huygens-prijs voor haar gehele oeuvre. Diana Ferrus vertaalde Bloems gedicht Vrijheid in het Afrikaans voor haar internationale vertaalproject rond dit gedicht.

Rosemarie Buikema is emeritus-hoogleraar Kunst, Cultuur en Diversiteit aan de Universiteit Utrecht. Haar onderzoek richt zich onder meer op feministische en postkoloniale theorie en op de rol van kunst en cultuur in processen van in- en uitsluiting. Diana Ferrus studeerde bij Buikema toen zij eind jaren negentig Vrouwen- en Genderstudies volgde in Utrecht. Ferrus’ iconische gedicht ‘I’ve come to take you home’ ontstond in het kader van een van Buikema’s colleges.

Gaireyah Fredericks is een Zuid-Afrikaanse schrijver en dichter uit Paarl, die vooral in het Kaaps schrijft. Haar verhalenbundel Een voet innie kabr (Kwela, 2024) werd in 2025 bekroond met zowel de Eugène Maraisprijs als de UJ-debuutprijs voor Afrikaans. In 2024 won ze bovendien de Diana Ferrus-prijs met haar gedicht ‘Swaa dra’. Fredericks maakte deel uit van de Mengelmoes Digters, waar Diana Ferrus voor haar een belangrijke mentor was.

Babs Gons is schrijver, dichter, spoken word artiest, presentator en programmamaker. Ze is een van de grondleggers van spoken word in Nederland In 2023-2025 was ze Dichter der Nederlanden. In mei 2026 verscheen haar meest recente dichtbundel, Wie zijn we morgen. Op 23 november ontvangt zij de Johannes Vermeerprijs 2026. Babs Gons bracht meerdere bezoeken aan Zuid-Afrika en kwam daar in contact met Diana Ferrus en die Mengelmoes Digters.

Karin Lachmising is een Surinaams-Nederlandse dichter, essayist en theatertekstschrijver. Ze publiceerde onder meer de dichtbundels Nergens groeit een boom die haar aarde niet vindt en Zeven rivieren ver en is lid van het Utrechts Stadsdichtersgilde. In 2008 leerde ze Diana Ferrus kennen tijdens de literaire uitwisseling Diversity is Power tussen Suriname en Zuid-Afrika; daaruit ontstond een jarenlange literaire en persoonlijke vriendschap.

Naidene Lottering is spokenworddichter, schrijver en docent. Ze volgt een master Creative Writing aan Rhodes University in Makhanda, Zuid-Afrika. Op haar vijftiende leerde ze Diana Ferrus kennen, die haar jarenlang begeleidde als mentor en haar uitnodigde zich aan te sluiten bij de Mengelmoes Digters. Via deze groep trad Lottering samen met Ferrus op tijdens literaire festivals en culturele evenementen.

Sumayyah Petersen is een Zuid-Afrikaanse dichter, schrijver, docent Afrikaans en taalactivist uit George. In 2025 ontving ze de Jeugkoker van de Afrikaanse Taalraad. Bij de Western Cape Cultural Affairs Awards van 2026 werd ze uitgeroepen tot Young Writer of the Year en onderscheiden voor haar bijdrage aan taalontwikkeling. Diana Ferrus was een van haar mentoren.

Jeffrey Thomas Quartier is een Surinaamse dichter en schrijver. Sinds 2003 is hij actief in het literaire leven van Suriname en sinds 2005 is hij penningmeester van Schrijversgroep ’77. Hij trad op tijdens literaire festivals in Suriname en daarbuiten en vertegenwoordigde Suriname in 2025 tijdens Carifesta XV op Barbados. In datzelfde jaar verscheen zijn derde dichtbundel, Mi Sa Skrifi… …Ik Zal Schrijven.

Margriet van der Waal (moderator), hoogleraar Zuid-Afrikaanse letterkunde, cultuur en geschiedenis, Universiteit van Amsterdam.