Het Zuid-Afrikahuis beheert een groot archief over de Zuid-Afrikaanse geschiedenis. Onderzoekers maken er dankbaar gebruik van, maar wat betekent zo’n archief nu eigenlijk voor hun werk? Tijdens de Maand van de geschiedenis laten drie onderzoekers zien hoe zij onze collecties hebben gebruikt, wat die hen opleverden en hoe relevant het materiaal bleek voor hun onderzoek.
Na de presentaties volgt een gesprek onder leiding van Froukje Santing. Daarin is ook ruimte voor kritische vragen over het archief zelf: wat zien we er wel in, wat ontbreekt, en wiens perspectief komt naar voren?
Programma
Opening
Interim-directeur Angelie Sens opent de middag.
Drie presentaties: het archief in de praktijk
Elke onderzoeker presenteert kort zijn eigen onderzoek en vertelt welke rol ons archief daarin speelde. Wat vonden ze, hoe bruikbaar was het materiaal en waar liepen ze tegenaan?
Gesprek met de moderator
In het slotgesprek kijken de sprekers samen met Froukje en het publiek terug op hun werk in het archief. Dat doen zij ook reflecterend op hun eigen positie.
De Sprekers
Froukje Santing (1956) zal de discussie leiden als moderator. Zij studeerde Wereldreligies in Leiden en Islam in de Moderne Wereld aan de Universiteit van Amsterdam. Ze woonde zeventien jaar in Turkije, waar ze werkte als correspondent voor NRC Handelsblad en het Radio 1 Journaal. Momenteel werkt ze als schrijver en journalist voor o.a. De Groene Amsterdammer en ze was jarenlang vicevoorzitter van PEN Nederland, de schrijversorganisatie die opkomt voor bedreigde schrijvers wereldwijd. Froukje deed ook onderzoek in het archief van Het Zuid-Afrikahuis. Met behulp van het archief schreef ze haar boek ‘Pake en zijn vee. Een reis naar Zuid-Afrika in 1911‘ (2025)”
Gijs Dreijer doet onderzoek naar Nederlandse ondernemers in Zuidelijk Afrika tijdens de negentiende en twintigste eeuw. Hij promoveerde in 2021 aan de University of Exeter en de Vrije Universiteit Brussel en was vervolgens als postdoc verbonden aan de Universiteit Leiden en aan Harvard Business School. Hij is de auteur van twee boeken, waaronder Private Entrepreneurship and European Imperialism: Dutch Entrepreneurs in the Scramble for Africa (1830s-1910s).
Ivo van Donselaar is cotutelle-promovendus aan het Zentrum für Niederlande-Studien van de Universiteit Münster en de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij is als gastonderzoeker verbonden aan het NIOD Instituut voor oorlogs-, holocaust- en genocidestudies. Voor zijn proefschrift over het Nederlandse pangermanisme onderzoekt hij Nederlandse interpretaties van de veronderstelde Germaanse stamverwantschap en de daaruit voortvloeiende pan-Germaanse ideeën tussen 1880 en 1945. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden en volgde de master Duitslandstudies aan de Universiteit van Amsterdam.
Pieter du Plessis is een Zuid-Afrikaanse promovendus aan de Universiteit van Maastricht, bij de afdeling Filosofie. Zijn interdisciplinaire onderzoek richt zich op transnationale vormen van ‘witheid’ in de context van de betrekkingen tussen Nederland en de Afrikaners, aan de hand van het voorbeeld van Het Zuid-Afrikahuis en zijn collecties.