4 september 2020‘Holland is vanmôre ’n vae droom wat net nie vorm wil aanneem en helder wil word nie. Die miswolke sluier die skoonheid van die landskap toe. Ons wag…’
Met deze woorden begint een opstel over het allereerste Jongerenproject ooit in de geschiedenis van het Zuid-Afrikahuis. Het is herkenbaar voor iedereen die ooit aan het JP heeft deelgenomen: de eerste blik op die vreemde wereld die toch zo vertrouwd zal blijken, werp je vanuit een vliegtuig, soms door de wolkenflarden turend, soms zoekend in de details van de stad ver onder je, maar altijd nieuwsgierig en gretig verlangend naar het avontuur dat met de landing zal beginnen. Je wacht op die landing… al uren.
Een paar weken geleden doken onze voorzitter en ik in de archieven van het Zuid-Afrikahuis om onderzoek te doen naar de allereerste Jongerenprojecten. We verwachtten dat het initiatief ooit ontstaan was met het doel Nederlandse jongeren in contact te brengen met de Afrikaanstalige cultuur. Wat bleek? Het was andersom. Het Huis stuurde een uitnodiging naar Zuid-Afrika nadat het onder zijn leden had gepeild of zij bereid waren om gastouder te worden. Zo bleek maar weer: van meet af aan zijn gastouders de ruggengraat van het project geweest.
Ook ontdekten we dat er nog wat verschillen waren met betrekking tot deelnemerselectie: ‘Gedacht wordt aan een bezoek van ongeveer drie weken door een groep van 20-30 jongeren in de leeftijdsgroep 18-21 jaar, waarbij in eerste instantie het oog gericht is op het Afrikaner volksdeel.’ Dat laatste verbaasde ons niet, gezien de historische context. Die focus is inmiddels verschoven naar Afrikaanssprekenden. Waar we wel van opkeken, was dat het uiteindelijk om een groep van 24 jonge studenten bleek te gaan, terwijl de groepen tegenwoordig uit 10 tot 15 twintigers bestaan.
Wat ooit begon als een poging ‘om meer kennis en beter begrip van Nederland te kweken bij de Zuidafrikaanse jeugd’, is uitgegroeid tot een succesvol, wederzijds project dat honderden levens heeft aangeraakt. Inmiddels is de samenwerking tussen Zuid-Afrika en Nederland uitgebreid naar Namibië en Vlaanderen en is het een echte uitwisseling geworden, waarbij deelnemers van het ene JP helpen bij de organisatie van het volgende. Soms blijven ze jarenlang gastouder. Het weerzien tussen betrokkenen is altijd als een hereniging met verre familie. Bij het afscheid moet iedereen even slikken.
Het is een zeldzaamheid dat er geen Jongerenproject plaatsvindt, maar toch is het in 2020 een feit. Ik hoef u niet uit te leggen waarom. Door dit gemis hebben we als organisatie nu echter wel tijd voor een idee waar we al heel lang mee speelden: een JP-boek. Ter gelegenheid van het 45-jarig jubileum willen we individuele ervaringen van ons bijzondere project bundelen tot een uitgave die iedere JP-betrokkene in de kast wil hebben staan.
Bent u de afgelopen 45 jaar betrokken geweest bij het Jongerenproject, dan ligt hier een kans: wilt u uw of wil je jouw JP-ervaring in dit boek vereeuwigd zien, als deelnemer, gastouder of anderszins, neem dan contact met ons op via studiereis@zuidafrikahuis.nl. Ook kunt u of kun jij ons helpen door dit nieuws onder al de JP-kennissen te verspreiden en hen te vragen dit formulier in te vullen. We hopen op veel reacties, zodat dit boek vol vakansieflitse tastbaar wordt.
