In Merksteen vertelt Schoeman de geschiedenis van zijn voorouders die eind negentiende eeuw naar Zuid-Afrika emigreerden. Het boek is een verkenningstocht naar de achtergrond en herkomst van de auteur. Merksteen schetst tegelijkertijd de geschiedenis van Nederland en Zuid-Afrika in de negentiende eeuw en kan tevens gezien worden als een biografie van de Afrikaanse natie in wording.